Sáng 9/10/2026, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận Trung ương phối hợp cùng Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Những thay đổi mang tính thời đại của thế giới trong thế kỷ 21 - Nhận diện, dự báo và giải pháp chính sách cho Việt Nam”.
Quang cảnh hội thảo
Hội thảo do GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồn Lý luận Trung ương; PGS.TS Hoàng Anh, Vụ trưởng Vụ Quản lý khoa học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đồng chủ trì.
Tham dự hội thảo có đại diện lãnh đạo, các chuyên gia, nhà khoa học đến từ các ban, bộ, ngành Trung ương, các viện nghiên cứu, trường đại học cùng đông đảo cán bộ Hội đồng Lý luận Trung ương và giảng viên của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh bối cảnh thế giới hiện nay đang chuyển dịch hết sức nhanh chóng, phức tạp và đan xen nhiều yếu tố khó lường. Khái quát về bản chất của vấn đề, đồng chí chỉ rõ: “Thay đổi mang tính thời đại là những biến đổi mang tính bước ngoặt, cơ bản về hệ thống, làm thay đổi nền tảng phát triển, phương thức sản xuất, cấu trúc xã hội, tương quan sức mạnh và hệ giá trị của nhân loại; mở ra không gian, cấu trúc, trạng thái, định hình và những đặc thù phát triển của giai đoạn mới”.
Đồng chí nhận định, thế giới đang chịu sự chi phối mạnh mẽ của cách mạng khoa học - công nghệ, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, biến động về năng lượng, địa chính trị, cơ cấu dân số cùng sự dịch chuyển, tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Đồng chí nhấn mạnh không phải mọi thay đổi đều mang tính thời đại, mà điều cốt lõi là phải nhận diện đúng và dự báo trúng để có giải pháp chính sách phù hợp. Từ đó, Việt Nam mới có thể chủ động xây dựng các kịch bản phát triển thích ứng, tận dụng thời cơ bứt phá, phát triển nhanh gắn liền với bền vững, đồng thời bảo đảm tính độc lập, tự chủ và ổn định vĩ mô.
Các đại biểu tham dự hội thảo
Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học đã tập trung thảo luận, làm rõ nhiều chiều cạnh của những bước chuyển thời đại. Các đại biểu phân tích bước tiến của AI khi chuyển từ công cụ sang trực tiếp tham gia nghiên cứu, sáng tạo khoa học; sự xuất hiện của điện toán lượng tử tác động đến an ninh mạng; cùng các thành tựu mới trong công nghệ sinh học. Bên cạnh đó, hội thảo cũng nhấn mạnh yêu cầu đặt con người ở vị trí trung tâm, bảo đảm mục tiêu phát triển vì tự do, hạnh phúc và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân.
Phát biểu tổng kết và bế mạc hội thảo, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm từ nhiều góc nhìn liên ngành của các nhà khoa học, nhà quản lý. Nhấn mạnh định hướng triển khai chính sách trong thời gian tới, đồng chí khẳng định: “Vấn đề là chúng ta phải tự chủ chiến lược, hài hòa trong các mối quan hệ nhưng giữ nguyên nguyên tắc; 'dĩ bất biến, ứng vạn biến', hết sức linh hoạt và chủ động tham gia định hình các luật chơi chung”.
Đồng chí nêu rõ, Việt Nam phải kiên định tinh thần độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng theo phương châm “dĩ bất biến, ứng vạn biến”. Trong kỷ nguyên mới, đất nước không thể đứng ngoài lề hay bị động trước các xu thế lớn, mà cần chủ động tham gia đóng góp định hình các luật chơi, cân bằng quan hệ chiến lược và tận dụng hiệu quả các không gian phát triển mới.
Nhìn nhận về năng lực nội sinh, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng chỉ rõ: “Cuối cùng vẫn là thể chế, công nghệ, hạ tầng và con người. Dù có những thay đổi về công nghệ kinh khủng đến đâu, con người tạo ra thì con người vẫn có thể kiểm soát được chứ không phải con người bất lực”.
Các đồng chí chủ trì hội thảo
Từ kinh nghiệm thực tiễn và những cảnh báo của đối tác quốc tế, đồng chí lưu ý các cấp, các ngành cần tập trung tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn về năng lực công nghệ và hạ tầng thiết yếu, khắc phục hạn chế về ngoại ngữ, nâng cao kỷ luật kỷ cương lao động và chất lượng nguồn nhân lực để tránh nguy cơ tụt hậu. Đồng thời, Nhà nước phải chuyển dịch mạnh mẽ sang vai trò kiến tạo, xây dựng khung khổ thể chế thông thoáng và các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), tạo điều kiện cho doanh nghiệp nội địa vươn lên làm chủ công nghệ, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và thúc đẩy kinh tế đất nước phát triển bền vững.
Kết quả và các luận cứ khoa học thu nhận từ hội thảo là nguồn tư liệu quan trọng, cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn xác đáng để tham mưu, hoạch định chính sách và xây dựng tầm nhìn phát triển đất nước trong giai đoạn tiếp theo./.
Tin và ảnh: Trang Khánh