trang thông tin điện tử

Thế giới chấn động sau khi Mỹ thực hiện chiến dịch quân sự tại Venezuela và bắt giữ vợ chồng Tổng thống Nicolas Maduro lúc rạng sáng 3/1.

Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo tiền lệ nguy hiểm

Sáng 3/1 (theo giờ Mỹ), Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cho biết ông vô cùng lo ngại trước tình hình căng thẳng giữa Mỹ và Venezuela trong những tháng gần đây, mà đỉnh điểm là thông tin lực lượng đặc nhiệm Mỹ tấn công và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro.

Trong một tuyên bố, Phát ngôn viên của Tổng thư ký Liên hợp quốc Stéphane Dujarric nêu rõ: “Tổng thư ký Antonio Guterres vô cùng quan ngại trước tình hình leo thang căng thẳng gần đây ở Venezuela, mà đỉnh điểm là hành động quân sự của Mỹ ngày 3/1 nhằm vào quốc gia Nam Mỹ này, điều có thể gây ra những hệ quả đáng lo ngại cho khu vực. Bất kể tình hình ở Venezuela như nào, những diễn biến này đều tạo ra một tiền lệ nguy hiểm.

Tổng thư ký một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tất cả các bên phải tôn trọng đầy đủ luật pháp quốc tế, trong đó có Hiến chương Liên hợp quốc”. Theo Phát ngôn viên Stéphane Dujarric, Tổng thư ký Antonio Guterres kêu gọi tất cả các bên liên quan tham gia một tiến trình đối thoại toàn diện phù hợp với nhân quyền và luật pháp quốc tế.

Phản ứng tại Venezuela

Sau khi có nhiều tiếng nổ lớn đã vang lên ở thủ đô Caracas của Venezuela, Chính phủ Venezuela đã ra tuyên bố chính thức, gọi đây là một hành động xâm lược quân sự cực kỳ nghiêm trọng do Mỹ tiến hành. Lệnh tình trạng khẩn cấp đã được ban bố trên toàn lãnh thổ Venezuela.

Trên trang Telegram, Ngoại trưởng Venezuela Yvan Gil cho biết, trước hành động do Chính phủ Mỹ tiến hành, Venezuela đã yêu cầu một cuộc họp khẩn của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, cơ quan có trách nhiệm bảo vệ luật pháp quốc tế.

Trước đó, Bộ Tổng tư lệnh quân đội Venezuela đã gửi công hàm phản đối Mỹ tới các tổ chức đa phương quốc tế.

Trong bài phát biểu đặc biệt phát sóng trên toàn quốc, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino López khẳng định Venezuela theo đuổi hòa bình, song sẵn sàng bảo vệ chủ quyền và phẩm giá dân tộc. Ông cáo buộc chính quyền Tổng thống Trump vi phạm nghiêm trọng Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, đe dọa hòa bình và ổn định của khu vực. Ông bác bỏ lập luận cho rằng chiến dịch quân sự này nhằm chống ma túy, cho rằng mục tiêu thực sự là áp đặt thay đổi chính quyền hợp pháp tại Caracas và chiếm đoạt các nguồn tài nguyên chiến lược của Venezuela.

Phái đoàn đại diện thường trực Venezuela tại Liên hợp quốc đã gửi một lá thư khẩn cấp cho Đại sứ Abukar Dahir Osman của Somalia, nước giữ cương vị Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc tháng 1/2026, trong đó lên án mạnh mẽ “hành động quân sự đơn phương, tàn bạo và bất hợp pháp” của lực lượng vũ trang Mỹ nhằm vào quốc gia Nam Mỹ này. Cùng với Colombia, Venezuela cũng đã yêu cầu Hội đồng Bảo an tổ chức một cuộc họp khẩn cấp liên quan tới vụ tấn công của Mỹ.

Sáng 3/1 (giờ địa phương), hàng nghìn người dân đã đổ ra tràn ngập đường phố thủ đô Caracas của Venezuela để bày tỏ sự ủng hộ với Tổng thống Nicolas Maduro và yêu cầu trả tự do ngay lập tức cho nhà lãnh đạo này.

Theo tường thuật của truyền thông khu vực, Thị trưởng Caracas, Carmen Menéndez – người kêu gọi toàn thể người dân thủ đô xuống đường tuần hành – đã hòa cùng dòng người phản đối hành động quân sự bất ngờ của Mỹ và yêu cầu trả tự do cho lãnh đạo đất nước.

Những người tuần hành mang theo nhiều biểu ngữ và hô vang các khẩu hiệu như: “Tất cả nhân dân Venezuela là Maduro”, “Tổng thống hãy vững tin, chúng tôi ở bên ông” hay “đây là dân tộc của Bolivar, Chávez và Maduro”.

Các cuộc tuần hành với số lượng hàng nghìn người cũng diễn ra tại nhiều địa phương khác trên khắp Venezuela.

Phản ứng tại Mỹ

Ngày 3/1, các cuộc biểu tình phản đối Mỹ phát động cuộc chiến nhằm vào Venezuela đã nổ ra tại nhiều tiểu bang và thành phố trên khắp nước Mỹ.

Hàng trăm người đã tụ tập bên ngoài Nhà Trắng tại thủ đô Washington D.C mang theo quốc kỳ Venezuela và các biểu ngữ như “Không chiến tranh ở Venezuela”, “Không đổ máu vì dầu mỏ” và kêu gọi Chính quyền Mỹ ngừng can thiệp ở Mỹ Latinh. Ở New York, nơi có một trong những cộng đồng người nhập cư gốc Venezuela đông nhất, nhiều người cũng tuần hành trước cửa Văn phòng Tuyển quân của Quân đội Mỹ và hô vang các khẩu hiệu phản đối chiến tranh. Các cuộc biểu tình phản chiến và lên án chiến dịch quân sự của Mỹ cũng diễn ra ở những thành phố như Boston (bang Massachusetts), Atlanta (bang Georgia), Chicago (bang Illinois), Los Angeles (bang California) và Minneapolis (bang Minnesota)…

Các nghị sĩ đảng Dân chủ ngày 3/1 đã lên án chính quyền tổng thống Trump vì chỉ thông báo cho Quốc hội về chiến dịch sau khi hành động đã diễn ra, coi đây là hành vi lạm quyền.

Trong một tuyên bố, Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen (New Hampshire), thành viên cấp cao nhất của đảng Dân chủ trong Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, cho rằng chiến dịch này hoàn toàn mâu thuẫn với những gì nội các của Tổng thống Trump đã nhiều lần báo cáo với Quốc hội và đi ngược lại nguyện vọng rõ ràng của người dân Mỹ. Các cuộc tấn công này kéo Mỹ lún sâu hơn vào cuộc xung đột công khai, gây nguy hiểm nghiêm trọng đến binh lính của chúng ta và được cho là đã khiến một số binh sĩ Mỹ bị thương - điều mà chúng ta cần thêm thông tin ngay lập tức.

Thượng nghị sĩ Jacky Rosen (đảng Dân chủ, bang Nevada), thành viên của Ủy ban Quân vụ Thượng viện và Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, nói trong một tuyên bố: “Chính quyền Tổng thống Trump cần phải chịu trách nhiệm và giải thích lý do tại sao họ đã nói dối chúng ta khi tuyên bố trong các cuộc họp báo rằng thay đổi chế độ không phải là mục tiêu của Mỹ ở Venezuela”.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Mike Lee của đảng Cộng hòa cho biết ông muốn được biết điều gì, nếu có, có thể biện minh về mặt hiến pháp cho hành động này trong bối cảnh không có lời tuyên chiến hay sự cho phép sử dụng vũ lực quân sự.

Phản ứng của Mỹ Latinh

Ngày 3/1, Liên minh Bolivar cho các dân tộc châu Mỹ (ALBA) đã lên án hành động quân sự của Mỹ nhằm vào Venezuela, đồng thời yêu cầu trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho Tổng thống Nicolas Maduro.

Trong tuyên bố đưa ra tại Caracas, ALBA khẳng định hành động của Mỹ vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc. ALBA cũng kêu gọi tất cả các chính phủ và tổ chức trên thế giới công khai lên án hành động này của Mỹ.

Bộ Ngoại giao Mexico ra tuyên bố lên án mạnh mẽ hành động can thiệp của Mỹ, cho rằng hành động này đe dọa nghiêm trọng ổn định khu vực và khẳng định Mỹ Latinh và Caribe phải là một khu vực hòa bình.

Tổng thống Colombia bày tỏ quan ngại sâu sắc và tái khẳng định chính phủ của ông phản đối bất kỳ hành động quân sự đơn phương nào.

Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel chỉ trích cuộc tấn công, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế lên án.

Tại Cuba, nhiều địa phương đã kêu gọi người dân xuống đường tuần hành vào chiều 3/1 (giờ địa phương) để phản đối hành động quân sự của Mỹ nhắm vào Venezuela, bày tỏ tình đoàn kết và ủng hộ với nhân dân quốc gia Nam Mỹ này, đồng thời yêu cầu trả tự do ngay lập tức cho Tổng thống Nicolas Maduro. Tại thủ đô La Habana, đích thân Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản và Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel dẫn đầu hoạt động lên án hành vi quân sự của Mỹ.

Tại nhiều quốc gia khác tại Mỹ Latinh cũng ghi nhận những cuộc tuần hành ủng hộ nhân dân Venezuela và phản đối hành vi quân sự của Mỹ.

Phản ứng của các nước khác

Ngày 3/1, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra tuyên bố cho biết nước này lên án hành động quân sự của Mỹ tại Venezuela, nhấn mạnh đây là hành vi đi ngược lại luật pháp quốc tế.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định kiên quyết lên án việc Mỹ sử dụng vũ lực đối với một quốc gia có chủ quyền, cũng như việc sử dụng vũ lực đối với tổng thống của một quốc gia. Theo tuyên bố, Trung Quốc nhận định đây là hành vi nghiêm trọng vi phạm luật pháp quốc tế, xâm phạm chủ quyền của Venezuela và đe dọa hòa bình, an ninh ở khu vực Mỹ Latinh và Caribe và kêu gọi Mỹ tuân thủ luật pháp quốc tế cũng như các mục đích và nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc, chấm dứt việc xâm phạm chủ quyền và an ninh của các quốc gia khác.

Cùng ngày, Nga đã kêu gọi Mỹ trả tự do cho Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và phu nhân. Trong tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga, Moskva cho biết trước những thông tin đã được xác nhận rằng ông Maduro và phu nhân hiện đang ở Mỹ, Nga kêu gọi mạnh mẽ giới lãnh đạo Mỹ xem xét lại lập trường và trả tự do cho vị tổng thống được bầu hợp pháp của một quốc gia có chủ quyền cùng phu nhân.

Bộ Ngoại giao Indonesia kêu gọi các bên liên quan giảm leo thang và giải quyết khủng hoảng thông qua đối thoại hòa bình, trên cơ sở bảo vệ dân thường, tôn trọng luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc.

Bộ Ngoại giao Malaysia cũng ra thông cáo bày tỏ phản đối mọi hình thức can thiệp của nước ngoài vào công việc nội bộ của quốc gia khác, cũng như việc đe dọa hoặc sử dụng vũ lực. Thông cáo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giải quyết tranh chấp một cách hòa bình thông qua đối thoại, tôn trọng chủ quyền và tuân thủ các chuẩn mực quốc tế.

Từ châu Đại dương, Australia và New Zealand bày tỏ ủng hộ luật pháp quốc tế sau khi lực lượng Mỹ bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro.

Trong một tuyên bố riêng rẽ, Thủ tướng Australia Anthony Albanese kêu gọi tất cả các bên ủng hộ đối thoại và ngoại giao nhằm bảo đảm ổn định khu vực và ngăn chặn leo thang. Ông nhấn mạnh Australia ủng hộ luật pháp quốc tế và một tiến trình chuyển tiếp hòa bình tại Venezuela.

Trong khi đó, tuyên bố của Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters nhấn mạnh New Zealand kỳ vọng tất cả các bên hành động phù hợp với luật pháp quốc tế.

Ngày 3/1 (giờ địa phương), Nam Phi đã kêu gọi triệu tập phiên họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc sau hành động quân sự đơn phương của Mỹ tại Venezuela. Nam Phi cho rằng các hành động quân sự của Mỹ là sự vi phạm trắng trợn Hiến chương Liên hợp quốc, trong đó quy định các quốc gia thành viên phải kiềm chế việc đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại toàn vẹn lãnh thổ hoặc độc lập chính trị của bất kỳ quốc gia nào.

Ngày 3/1, Liên minh châu Âu (EU) đã kêu gọi kiềm chế và tôn trọng luật pháp quốc tế tại Venezuela. Trên mạng xã hội X, Đại diện cấp cao phụ trách an ninh và chính sách đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas nhấn mạnh: "Trong mọi trường hợp, các nguyên tắc của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc phải được tôn trọng. Chúng tôi kêu gọi kiềm chế.". Quan chức này cũng tái khẳng định quan điểm của EU là cần phải bảo đảm một quá trình chuyển tiếp hòa bình.

Pháp cho rằng chiến dịch quân sự của Mỹ dẫn tới việc bắt giữ Tổng thống Maduro đã đi ngược lại các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, đồng thời khẳng định không thể áp đặt từ bên ngoài bất kỳ giải pháp chính trị lâu dài nào đối với Venezuela.

Thụy Sĩ đã kêu gọi giảm căng thẳng, kiềm chế và tôn trọng luật pháp quốc tế sau các diễn biến tại Venezuela. Trong thông báo đăng tải trên mạng xã hội X, Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ nhấn mạnh việc tôn trọng luật pháp quốc tế, bao gồm lệnh cấm sử dụng vũ lực và tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia có chủ quyền.

Cùng ngày, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cũng không đồng tình với cuộc tấn công của Mỹ tại Venezuela. Viết trên mạng xã hội X, ông Sanchez chỉ trích sự can thiệp vi phạm luật pháp quốc tế và đẩy khu vực đến một tương lai bất ổn và xung đột. Chúng tôi kêu gọi tất cả các bên hãy nghĩ đến người dân, tôn trọng Hiến chương Liên hợp quốc và xây dựng một quá trình chuyển đổi công bằng, có đối thoại.

Tương tự, Ngoại trưởng Na Uy Espen Barth Eide chỉ trích việc Mỹ sử dụng vũ lực tại Venezuela, cho rằng hành động này không phù hợp với luật pháp quốc tế. Ông nhấn mạnh luật quốc tế có tính phổ quát và kêu gọi công bố đầy đủ các thông tin liên quan đến chiến dịch, đồng thời khẳng định một quá trình chuyển đổi hòa bình, thông qua các tiến trình chính trị toàn diện và tôn trọng quyền của người dân, là con đường khả thi duy nhất đối với Venezuela.

Theo TTXVN