Singapore là điển hình của quốc đảo nhỏ vươn lên mạnh mẽ nhờ đầu tư vào phát triển nguồn lực KHCN. Nguồn lực KHCN là nền tảng cho đổi mới sáng tạo (ĐMST) và ĐMST lại thúc đẩy khai thác, tối ưu hoá nguồn lực KHCN. Singapore với nguồn lực KHCN rất đa dạng và được tổ chức bài bản, tạo nên hệ sinh thái ĐMST mạnh. Không chỉ phát triển nguồn lực KHCN để phục vụ kinh tế trong nước, Singapore hướng tới vai trò trung tâm công nghệ của khu vực châu Á.

Ảnh minh họa

1. Thực trạng phát triển nguồn lực khoa học công nghệ Singapore

Để KHCN phát triển cần phải có nguồn lực KHCN đủ mạnh. Nguồn lực KHCN là tập hợp các yếu tố cần thiết (nguồn nhân lực, cơ sở vật chất – kỹ thuật, phòng thí nghiệm, thiết bị công nghệ cao, tài chính, tri thức…)  để thúc đẩy sự phát triển và ứng dụng KHCN vào thực tiễn. Trong điều kiện hạn chế về tài nguyên thiên nhiên, Singapore đã xây dựng hệ sinh thái ĐMST cực kỳ hiệu quả, dựa trên sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu.

Mặc dù không có Bộ KHCN riêng, Singapore xây dựng hệ thống ĐMST hiệu quả thông qua sự phối hợp chức năng KHCN của nhiều cơ quan như: Hội đồng Nghiên cứu, Đổi mới và Doanh nghiệp RIEC (Research, Innovation and Enterprise Council), Bộ Công Thương MTI (Ministry of Trade and Industry), Bộ Phát triển Kinh tế EDB (Economic Development Board), Cơ quan KHCN và Nghiên cứu A*STAR (Agency for Science and Technology and Research). Cơ quan A*STAR là đầu tàu nghiên cứu khoa học của Singapore, đóng vai trò trung tâm trong việc đào tạo và phát triển nhân lực nghiên cứu, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao như sinh học, vật liệu mới, công nghệ nano, CNTT…. Cơ quan A*STAR kết nối nghiên cứu với nhu cầu thực tế của ngành công nghiệp, quản lý các trung tâm nghiên cứu công nghệ cao hàng đầu của Singapore, như Biopolis và Fusionopolis (hai trung tâm nghiên cứu nằm trong khu vực One-North) được thiết kế để thúc đẩy ĐMST, nghiên cứu và phát triển (R&D) trong các lĩnh vực chiến lược của Singapore. Các lĩnh vực A*STAR đóng vai trò nền tảng (sản xuất, chất bán dẫn và khoa học y sinh) đóng góp hơn 30% GDP Singapore và sử dụng hơn 500.000 nhân lực. Cơ quan A*STAR tập trung phát triển nguồn nhân tài STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) dồi dào, nuôi dưỡng các nhà khoa học khởi nghiệp và thu hút chuyên gia toàn cầu để xây dựng lực lượng nhân sự xuất sắc cho nền kinh tế đổi mới của Singapore.

Năm 2025, Cơ quan A*STAR đầu tư 500 triệu USD để nâng cấp cơ sở hạ tầng nghiên cứu y sinh, mở rộng ra ngoài Biopolis đến khu vực One-North rộng lớn. Nâng cấp cơ sở hạ tầng nghiên cứu giúp A*STAR đến gần hơn với các đối tác chủ chốt và các nhà đầu tư mạo hiểm nhằm thu hút các doanh nghiệp và nhân tài trong ngành. Nâng cấp cơ sở hạ tầng nghiên cứu mang đến cho A*STAR không gian chung để thúc đẩy hợp tác liên ngành. Bằng cách tạo ra các không gian chung hiện đại giúp Singapore luôn đi đầu trong khoa học y sinh, hỗ trợ việc làm tốt và phát triển các giải pháp cải thiện cuộc sống của người dân.

Hội đồng Nghiên cứu, Đổi mới và Doanh nghiệp RIEC có nhiệm vụ điều phối chính sách liên ngành, thúc đẩy nghiên cứu và hỗ trợ doanh nghiệp.  Singapore duy trì đầu tư vào nghiên cứu, ĐMST và doanh nghiệp (RIE) ở mức 1% GDP (25 tỷ đô la Singapore) giai đoạn 2021-2025. Singapore phân bổ 1 tỷ USD[2] để xây dựng cơ sở hạ tầng R&D, bao gồm xây dựng cơ sở sản xuất chất bán dẫn quốc gia, hạ tầng phục vụ AI, điện toán lượng tử và công nghệ thế hệ mới, công nghệ sinh học, năng lượng sạch, thúc đẩy hợp tác quốc tế và chuyển giao công nghệ. Xây dựng hệ sinh thái ĐMST mạnh giúp quốc đảo Singapore duy trì vị thế hàng đầu trong khu vực.

Bộ Công thương Singapore MTI là cơ quan chủ chốt trong việc thực thi các chính sách ĐMST tại Singapore. Bộ MTI giám sát các cơ quan như A*STAR để hỗ trợ nghiên cứu và phát triển công nghệ. Thông qua các chương trình hỗ trợ và hợp tác, MTI giúp các doanh nghiệp Singapore mở rộng quy mô và vươn ra thị trường toàn cầu. MTI phối hợp với các cơ quan trực thuộc như Bộ phát triển kinh tế EDB xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút vốn đầu tư quốc tế. Dưới sự quản lý của MTI, một số tổ chức chuyên trách đảm nhận các vai trò quan trọng trong hệ sinh thái ĐMST quốc gia.

Bộ Phát triển Kinh tế EDB là cơ quan chủ chốt giúp thu hút FDI vào Singapore, đồng thời thúc đẩy các ngành công nghiệp sáng tạo và công nghệ cao. Bộ EDB không chỉ hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước mà còn giúp các doanh nghiệp quốc tế thiết lập và phát triển hoạt động tại Singapore.  EDB là cánh tay phải của Singapore trong việc duy trì vị thế là trung tâm kinh tế toàn cầu. Nhờ chiến lược của EDB, Singapore đã thu hút đầu tư từ hàng loạt tập đoàn lớn như Google, Dyson, TotalEnergies và FedEx tới hoạt động. Singapore khuyến khích thu hút FDI từ các công ty đa quốc gia nhằm đưa công nghệ vào Singapore. EDB là đầu mối xúc tiến đầu tư, hỗ trợ các tập đoàn toàn cầu thiết lập trụ sở, nhà máy và trung tâm R&D tại Singapore. Hỗ trợ phát triển ngành công nghiệp chiến lược như công nghệ cao, năng lượng sạch, y sinh học, tài chính. Bộ EDB cũng hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ sinh thái ĐMST.

Một trong những chiến lược quan trọng mà Singapore triển khai để thúc đẩy ĐMST là việc thành lập Quỹ Nghiên cứu Quốc gia NRF (National Research Foundation) nhằm định hướng chiến lược quốc gia về nghiên cứu, đổi mới và doanh nghiệp với mục tiêu biến Singapore thành một nền kinh tế tri thức và sáng tạo hàng đầu thế giới. Singapore dành 5 tỷ USD giai đoạn 2021-2025 cho Quỹ NRF nhằm hỗ trợ các dự án nghiên cứu, sáng tạo và phát triển trong các lĩnh vực công nghệ cao, khoa học và ĐMST. Quỹ NRF giúp tài trợ cho các tổ chức nghiên cứu, các doanh nghiệp khởi nghiệp và các sáng kiến nghiên cứu có tiềm năng ứng dụng cao, có tác động lớn đến nền kinh tế quốc gia, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo AI, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo và CNTT. Ngoài ra, NRF cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng các chương trình hợp tác nghiên cứu giữa Singapore và các quốc gia khác, giúp Singapore tiếp cận xu hướng KHCN mới nhất từ thế giới.

Để tăng cường đầu tư vào công nghệ cao như AI, điện toán lượng tử và hỗ trợ doanh nghiệp nội địa cạnh tranh toàn cầu, Singapore tiếp tục lần thứ ba bổ sung 3 tỷ USD (2025) vào Quỹ Năng suất Quốc gia (National Productivity Fund) nhằm thu hút đầu tư chất lượng cao vào các lĩnh vực then chốt như chất bán dẫn. Singapore cung cấp hơn 20% thiết bị bán dẫn của thế giới và sản xuất 80% chip DNA (DNA microarray)[3]. Singapore đứng thứ ba ở châu Á (sau Trung Quốc và Ấn Độ) về số lượng việc làm công nghệ, với 45% trong số 4,3 triệu dân độ tuổi lao động có bằng đại học, chỉ xếp sau Ireland và Thụy Sĩ về trình độ học vấn[4]. Các kỹ sư phần mềm tại Singapore có mức lương cơ bản gần 7.000 USD/tháng, cao nhất châu Á.

 Singapore quy tụ nhiều công ty hàng đầu cung cấp các thiết bị phòng thí nghiệm tiên tiến. Trong số 21 Nhà cung cấp thiết bị phòng thí nghiệm tốt nhất tại Singapore, có thể kể như Wholesome, Analisa, Bestlabs…. Wholesome tập trung phân phối hàng loạt các sản phẩm đáp ứng nhu cầu của các phòng thí nghiệm hiện đại. Các sản phẩm của Wholesome bao gồm nhiều loại thiết bị phòng thí nghiệm chuyên dụng, thiết bị an toàn và vật tư tiêu hao được thiết kế để hỗ trợ quá trình khám phá khoa học. Wholesome cung cấp dòng phụ kiện thí nghiệm DURATAP, hệ thống đường ray điện MAINLINE, hệ thống kiểm soát khí SPECTRON và máy tạo khí LNI SWISSGAS[5]. Nguồn lực khoa học Analisa thuộc Tập đoàn Everlife cũng là một trong những nhà cung cấp thiết bị phòng thí nghiệm hàng đầu tại Singapore. Analisa nổi tiếng trong cung cấp các thiết bị, hóa chất, phần mềm và dịch vụ kỹ thuật, được thiết kế riêng để đáp ứng nhu cầu của cộng đồng khoa học toàn cầu. Sản phẩm của Analisa rất đa dạng, phục vụ cho nhiều lĩnh vực khoa học khác nhau như khoa học sự sống, thử nghiệm phân tích và chẩn đoán. Bestlabs chuyên cung cấp các dịch vụ hiệu chuẩn và thử nghiệm, đảm bảo độ chính xác cao trong hoạt động phòng thí nghiệm như: điện, cơ khí, nhiệt độ và kích thước, được thiết kế riêng để đáp ứng các yêu cầu cụ thể của nhiều ngành công nghiệp khác nhau. Chính phủ tạo điều kiện thuận lợi để các công ty công nghệ toàn cầu đặt trung tâm R&D tại Singapore, từ đó tạo ra môi trường làm việc hấp dẫn cho nhân tài trong nước và quốc tế.

Năm 2024, Singapore trở thành cường quốc ĐMST, xếp thứ 4 trong Chỉ số ĐMST Toàn cầu nhờ những khoản đầu tư mạnh mẽ vào AI và nghiên cứu phát triển công nghệ sâu. Gã khổng lồ toàn cầu Amazon đầu tư 12 tỷ đô la Singapore vào cơ sở hạ tầng đám mây. OpenAI đã chọn Singapore làm trung tâm khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. ĐMST Singapore được thể hiện thông qua các bằng sáng chế trong các trường đại học và trường bách khoa.

Bảng 1: Số bằng sáng chế của các trường đại học Singapore năm 2024

Nguồn: Singapore Patent Rankings 2024: Who Filed the Most? (Bảng xếp hạng bằng sáng chế Singapore năm 2024: Ai nộp nhiều bằng sáng chế nhất?)

Năm 2025, Singapore đầu tư bổ sung thêm 60 triệu USD để thúc đẩy nghiên cứu công nghệ vũ trụ trụ và hệ sinh thái nghiên cứu, góp phần vào sự phát triển robot trong không gian và công nghệ nông nghiệp chính xác, nâng tổng số tiền cam kết lên hơn 200 triệu USD[6]. Tổng số tiền tài trợ của chính phủ cho chương trình nghiên cứu lên hơn 350 triệu USD, sau khoản đầu tư ban đầu là 150 triệu USD (2022).

2.Chính sách giáo dục đào tạo và thu hút nhân lực KHCN

Singapore xác định nguồn nhân lực là tài nguyên quý giá nhất và đầu tư mạnh vào hệ thống giáo dục đào tạo, xây dựng các trường đại học và viện nghiên cứu hàng đầu như NUS, NTU và A*STAR, đồng thời thu hút nhân tài toàn cầu. Singapore xây dựng nguồn nhân lực KHCN phù hợp với các mục tiêu phát triển KHCN và ĐMST (STI). Đầu tư xây dựng năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D) trong giai đoạn bắt kịp trước khi đi sâu vào nghiên cứu cơ bản có rủi ro cao hơn.

Bảng 2: Chương trình giáo dục đào tạo liên quan đến KHCN Singapore

Nguồn: UN_STI_Policy_Report_2018.pdf (Báo cáo chính sách Đổi mới sáng tạo KHCN của Liên Hợp quốc năm 2018)

Ngân sách cho giáo dục đào tạo của Singapore luôn được duy trì ở mức cao, kể cả trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế. Singapore tập trung phát triển hệ thống đào tạo kỹ thuật song song với phát triển kinh tế. Triển khai chương trình “Cách tân và Dấn thân” (Innovation & Enterprise) để thúc đẩy tư duy sáng tạo trong sinh viên. Trọng dụng nhân tài theo năng lực (Meritocracy), không phân biệt tầng lớp, chủng tộc hay quốc tịch, miễn là có năng lực và đóng góp. Trong khuôn khổ chương trình Sáng kiến quốc gia nhằm thúc đẩy học tập suốt đời và phát triển kỹ năng cho người dân, Singapore đã đầu tư 110 triệu USD (2020) để hỗ trợ nâng cao kỹ năng trong lĩnh vực CNTT.

Yếu tố quan trọng góp phần tạo nên sức hấp dẫn của Singapore là sự cởi mở với nhân tài toàn cầu. Singapore luôn chào đón các doanh nhân và chuyên gia công nghệ quốc tế, thu hút các doanh nghiệp mới và lao động tay nghề cao. Năm 2023 chính phủ đã triển khai chương trình ONE Pass (loại thị thực lao động có thời hạn 5 năm) cho phép những người nước ngoài có thu nhập cao và thành đạt từ mọi lĩnh vực chuyển đến Singapore. Chính phủ cung cấp chương trình giúp các công ty công nghệ dễ dàng hơn trong việc xin cấp thị thực lao động cho nhân tài đến Singapore từ các quốc gia khác. Lao động nước ngoài chất lượng cao được hỗ trợ định cư, đưa người thân sang sống cùng và hưởng lương tương xứng với đóng góp.

Singapore đầu tư mạnh vào giáo dục STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học) từ cấp phổ thông đến đại học. Các trường đại học như NUS, NTU được xếp hạng cao toàn cầu nhờ chương trình đào tạo gắn liền với thực tiễn và nghiên cứu. Chính phủ khuyến khích học sinh theo đuổi ngành công nghệ bằng học bổng, chương trình thực tập và định hướng nghề nghiệp sớm. Singapore có chính sách thu hút chuyên gia quốc tế trong lĩnh vực KHCN thông qua visa đặc biệt, môi trường làm việc hấp dẫn và mức lương cạnh tranh.

Singapore có chính sách tuyển chọn, thu hút, trọng dụng nhân tài bài bản và chuyên nghiệp nhất thế giới. Sau 50 năm phát triển (1965-2025), Singapore đã xây dựng được đội ngũ nhân tài có trình độ quốc tế mà nhiều quốc gia phải mơ ước. Quan điểm tuyển chọn nhân tài của Singapore rất rõ ràng: Đáng tin cậy, có thực tài, trung thực, liêm khiết với khẩu hiệu “để người có thực tài điều hành công việc”. Singapore tập hợp được đội ngũ trí thức khoảng 300 nhân lực tài năng, học vấn cao, đảm nhiệm những chức vụ quan trọng trong chính phủ, cơ quan đảng, hệ thống quân đội với chính sách trọng dụng tài năng trẻ như cấp học bổng tổng thống cho các cá nhân xuất sắc với điều kiện sau khóa học cam kết làm việc trong khu vực nhà nước từ 4 - 6 năm, trao trọng trách cho những người trẻ nếu họ có tài năng. Nhờ vậy, Singapore đã thu hút được nhiều tài năng trẻ làm việc trong bộ máy nhà nước.

3.Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

Singapore mang đến nhiều bài học  về tăng cường nguồn lực khoa học và công nghệ (KHCN), đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số.  Việt Nam học từ Singapore không chỉ về kỹ thuật, mà còn về tư duy chiến lược và cách tổ chức thực thi.

Thứ nhất, Chính phủ đóng vai trò trọng tâm trong chiến lược phát triển KHCN. Mặc dù không có bộ KHCN riêng, các chức năng được phân bổ cho nhiều cơ quan như Bộ Công Thương (MTI), Hội đồng Phát triển Kinh tế (EDB), Cơ quan Khoa học, Công nghệ và Nghiên cứu (A*STAR) để điều phối và triển khai chính sách. Chính phủ hỗ trợ tài chính có điều kiện cho doanh nghiệp thử nghiệm ý tưởng mới, nhưng yêu cầu doanh nghiệp phải cùng đầu tư, tránh tâm lý “xin – cho”.

Vai trò của Chính phủ thay đổi phù hợp từng giai đoạn phát triển kinh tế. Trong giai đoạn đầu, Chính phủ đóng vai trò là nhà cung cấp và điều tiết để tăng năng lực ĐMST quốc gia. Tuy nhiên, sau khi năng lực nội địa hóa công nghệ tiên tiến của khu vực tư nhân, doanh nghiệp trở nên mạnh, chính phủ chuyển sang vai trò là người điều phối để thúc đẩy môi trường ĐMST của khu vực tư nhân. Singapore luôn đặt KHCN vào trung tâm của các chiến lược phát triển dài hạn, gắn liền với chuyển đổi số. Sự hỗ trợ mạnh mẽ của chính phủ thông qua các chương trình tài trợ, ưu đãi thuế và các khuôn khổ pháp lý thử nghiệm (sandbox) củng cố hệ sinh thái ĐMST, tạo môi trường cho các công ty công nghệ đổi mới với rủi ro thấp.

Thứ hai, xây dựng hệ sinh thái ĐMST và hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp. Singapore dẫn đầu thế giới về ĐMST nhờ hệ sinh thái được xây dựng bài bản, đồng bộ và có tầm nhìn dài hạn, thu hút hơn 80 công ty công nghệ lớn như Amazon, Google, Siemens, HP. Singapore là nơi quy tụ các tập đoàn đa quốc gia hàng đầu, hệ sinh thái năng động với 286.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ và 4.500 công ty khởi nghiệp công nghệ. Hệ sinh thái được hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ, trường đại học và khu vực tư nhân. Quy mô nhỏ gọn và mật độ doanh nghiệp dày đặc tạo ra những lợi thế độc đáo - các nhà lãnh đạo có thể dễ dàng kết nối, hợp tác và phát triển mạng lưới chuyên môn.

Singapore luôn chú trọng hỗ trợ và thúc đẩy doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ và sáng tạo. Các cơ quan như SPRING Singapore và Bộ EDB đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, từ việc cung cấp tài trợ đến việc hỗ trợ phát triển năng lực ĐMST. Chính phủ hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ mới theo mô hình “cùng chia sẻ rủi ro” – không phải tài trợ hoàn toàn. Các trung tâm nghiên cứu được kết nối chặt chẽ với doanh nghiệp để đảm bảo nghiên cứu có tính ứng dụng cao. Các chương trình hỗ trợ không chỉ giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp có cơ hội phát triển mạnh mà còn thúc đẩy sự hợp tác giữa các doanh nghiệp với các viện nghiên cứu và tổ chức khoa học, giúp Singapore xây dựng được hệ sinh thái ĐMST năng động, nơi mà các doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu cùng nhau phát triển và triển khai các công nghệ mới vào thực tiễn.

Thứ ba, tư duy quản trị công nghệ hiện đại thích ứng với xu thế toàn cầu. Singapore là hình mẫu tiêu biểu về tư duy quản trị công nghệ hiện đại, không chỉ thích ứng mà còn dẫn dắt xu thế toàn cầu. Quốc đảo đã xây dựng hệ thống quản trị công nghệ dựa trên sự kết hợp giữa chiến lược quốc gia thông minh, ĐMST liên ngành và quản trị số toàn diện. Singapore áp dụng công nghệ vào dịch vụ công, quản lý đô thị, y tế, giao thông… giúp nâng cao hiệu quả và minh bạch. Singapore không ngại thử nghiệm các công nghệ mới như AI, thiết bị bay không người lái, chuỗi khối blockchain và được mệnh danh là một trong 12 “cường quốc” công nghệ toàn cầu đang có vị thế thu hút vốn và nhân tài cần thiết để phát triển hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo (AI) tinh vi. Singapore luôn duy trì vị thế là một trong những quốc gia ưu tú, luôn cập nhật xu hướng công nghệ thế giới, nhưng triển khai theo cách phù hợp với đặc thù địa phương.

Tư duy quản trị công nghệ hiện đại còn được thể hiện qua việc đào tạo nhân lực số, xây dựng văn hóa đổi mới và hợp tác quốc tế để duy trì vị thế cạnh tranh toàn cầu. Singapore thúc đẩy quản trị công nghệ liên ngành, đặc biệt trong các lĩnh vực như AI, y sinh, năng lượng sạch và chuỗi cung ứng thông minh. Singapore không chỉ quản trị công nghệ để thích ứng, mà còn để dẫn dắt sự thay đổi.

Thứ tư, phát triển nguồn nhân lực KHCN theo từng giai đoạn. Singapore có chiến lược đào tạo nguồn nhân lực KHCN theo từng giai đoạn phát triển kinh tế. Mỗi giai đoạn đều có mục tiêu rõ ràng, chính sách cụ thể và cơ chế giám sát hiệu quả. Trong giai đoạn công nghiệp hoá (1965-1980), Singapore tập trung đào tạo nghề, xây dựng trường kỹ thuật. Bước sang giai đoạn tăng cường nghiên cứu và phát triển (R &D), thu hút nhân tài (1980-2000), Singapore thành lập Cơ quan A*STAR, mở rộng hợp tác quốc tế để thu hút nguồn nhân lực KHCN từ nước ngoài là chiến lược ưu tiên hàng đầu của Singapore.  Trong giai đoạn phát triển kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo (2000-2015), Singapore tập trung hỗ trợ khởi nghiệp, giành nhiều học bổng cho nghiên cứu khoa học. Sinh viên tốt nghiệp đại học được trang bị kỹ năng và tri thức cần thiết để phục vụ nền kinh tế tri thức và công nghệ cao của Singapore. Để phát triển quốc gia thông minh, quản trị số (2015- nay), Singapore đào tạo AI, dữ liệu lớn Bigdata và chính phủ số. Singapore đã thành lập Hội đồng nhân lực quốc gia để hướng dẫn và giám sát công tác hoạch định nhân lực quốc gia.

Thứ năm, tăng cường hợp tác quốc tế để thu hút và phát huy nguồn lực KHCN.  Singapore coi hợp tác quốc tế là chiến lược trọng tâm giúp quốc đảo duy trì vị thế hàng đầu về công nghệ và ĐMST tại khu vực châu Á. Cơ quan A*STAR đóng vai trò cầu nối giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp trong và ngoài nước. A*STAR hợp tác với các đối tác quốc tế về chuyển giao công nghệ, phát triển nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy ĐMST xuyên biên giới. 

Singapore hợp tác với các trung tâm công nghệ lớn và duy trì quan hệ chặt chẽ với Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc trong các lĩnh vực như AI, công nghệ sinh học và an ninh mạng. Singapore tích cực tham gia các tổ chức quốc tế về KHCN, thúc đẩy nghiên cứu chung, chia sẻ dữ liệu và chuyển giao công nghệ. Singapore giành nhiều chương trình học bổng, visa đặc biệt và chính sách hỗ trợ để thu hút các nhà khoa học, chuyên gia công nghệ từ khắp nơi trên thế giới. Việt Nam cần tận dụng cộng đồng hơn 5.000 nhà khoa học gốc Việt đang làm việc tại các nước phát triển, thông qua chính sách linh hoạt về visa, cư trú, quyền công dân.

Năm 2025, Singapore đã nâng cấp quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện CSP (Comprehensive Strategic Partnership) với Việt Nam, đây là cấp độ cao nhất trong quan hệ đối ngoại giữa hai quốc gia. Trong đó, hợp tác về KHCN, chuyển đổi số và phát triển xanh là trọng tâm. Khu công nghiệp VSIP là ví dụ điển hình cho mô hình hợp tác Việt Nam - Singapore rất hiệu quả, với hơn 23 tỷ USD vốn đầu tư và hơn 320.000 việc làm được tạo ra. Khu công nghiệp VSIP đã thu hút hàng trăm doanh nghiệp FDI từ hơn 30 quốc gia, tạo ra hàng trăm ngàn việc làm.

Tóm lại, Singapore đã xây dựng chiến lược rất bài bản để tăng cường nguồn lực KHCN, biến quốc đảo trở thành trung tâm ĐMST hàng đầu châu Á. Singapore đầu tư mạnh vào R&D, dành 2,16% GDP (2024) cho R&D – mức tương đối cao trong khu vực Đông Nam Á. Năm 2025, ngân sách của Singapore được định vị đầu tư vào R&D, ứng dụng AI và nguồn nhân lực. Việt Nam cần học hỏi từ tư duy chiến lược và quy hoạch dài hạn của Singapore trong việc xây dựng các chương trình R&D theo chu kỳ 5 năm như RIE (Research, Innovation and Enterprise) của Singapore với ngân sách hàng chục tỷ USD.

Bước sang thế kỷ XXI, ĐMST trở thành trọng tâm trong phát triển KHCN Singapore. Chính phủ đầu tư vào các lĩnh vực sáng tạo mới, như Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn Bigdata trong khuôn khổ Sáng kiến Quốc gia Thông minh (Smart Nation Initiative) nhằm cải thiện cung cấp dịch vụ công. Trong tương lai, việc cân bằng giữa tiến bộ công nghệ với phúc lợi của lực lượng lao động sẽ là chìa khóa, đảm bảo R&D và AI đóng vai trò là chất xúc tác cho chuyển đổi số. Singapore không chỉ đầu tư vào công nghệ mà còn đầu tư vào con người và thể chế, tạo ra một nền tảng vững chắc cho chuyển đổi số. Những khoản đầu tư phù hợp với xu hướng toàn cầu, cho phép Singapore nắm bắt các cơ hội mới trong bối cảnh công nghệ cao. Theo đánh giá của Cẩm nang Nhân tài Công nghệ Toàn cầu 2025 (Global Tech Talent Guidebook 2025), mặc dù là trung tâm công nghệ nhỏ nhất trong năm trung tâm công nghệ Châu Á - Thái Bình Dương nhưng Singapore có hệ sinh thái công nghệ mạnh mẽ, nguồn nhân tài dồi dào và môi trường kinh doanh thu hút đầu tư toàn cầu.

Phạm Thị Thanh Bình[1]

Tài liệu tham khảo:

Alita Sharon (2024). Singapore’s Strategic Approach to Innovation – OpenGov Asia

Amelia Yeo (2025). Singapore - Information and Telecommunications Technology

Beh Klan Telk (2025). Powering Singapore’s innovation economy | Singapore EDB

Deodat Maharaj (2025). Driving Transformation via Technology and Innovation – Lessons from Singapore | Technology Bank for the Least Developed Countries

Feriandy Edi Riesnandar (2026). Analysis of Human Resource Management Development Strategy in Improving Human Capital Quality in the Era of Industrial Revolution 4.0 | Semantic Scholar. International Journal of Business and Applied Economics.

Lee Li Ying (2025). Singapore’s digital economy contributed 18.6% to GDP, generated 214,000 tech jobs in 2024 | The Straits Times

Tinghao Yan (2024). Singapore Innovation Economy: Present and Future. Journal of Education Humanities and Social Sciences. July 2024.

Sakiko Fukuda (2024). Leveraging Science, Technology, and Innovation for Global Development – SDG Knowledge Hub

Powering Singapore’s innovation economy | The Straits Times

Singapore Patent Rankings 2024: Who Filed the Most?

How Singapore has become a leading force in tech innovation | Singapore EDB

Singapore's Technological Advancements: A Leader in Innovation - Madtechventures