trang thông tin điện tử

Lịch sử phát triển các quốc gia trên thế giới cho thấy vai trò quan trọng của việc khơi dậy, kiến tạo và phát huy khát vọng phát triển đất nước. Đó là cội nguồn sức mạnh nội sinh giúp các quốc gia, dân tộc vượt qua mọi khó khăn, thách thức để phát triển vươn lên. Trải qua bao năm đấu tranh gian khổ, xây dựng đất nước, nhất là 40 năm đổi mới vừa qua, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, đưa lại cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay, tạo tiền đề vững chắc để đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với khởi đầu từ Đại hội XIV của Đảng, phấn đấu thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, có thu nhập cao. Mục tiêu phát triển này cần được thấm sâu, lan toả rộng rãi trong mỗi con người Việt Nam, kết tụ thành khát vọng chung quốc gia, trở thành nguồn lực nội sinh mạnh mẽ, thông qua các hoạt động của công tác tư tưởng.

1. Khát vọng là mong muốn những điều lớn lao, tốt đẹp với một sức thôi thúc mạnh mẽ. Với một quốc gia, đó là khát khao vươn lên về mọi mặt: kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, môi trường, vị thế quốc tế. Khát vọng phát triển là ý chí vươn lên, là niềm tin và mong muốn hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.

Khát vọng phát triển quốc gia trong thời đại mới mang một ý nghĩa vô cùng to lớn và đóng vai trò then chốt trong sự thịnh vượng và vị thế của dân tộc trên trường quốc tế. Khát vọng là nguồn năng lượng tinh thần to lớn, thôi thúc toàn dân tộc hướng tới những mục tiêu cao đẹp. Nó khơi dậy lòng yêu nước, tự hào dân tộc và ý chí tự lực, tự cường. Khát vọng phát triển quốc gia định hướng con đường, mục tiêu mà cả dân tộc hướng tới trong tương lai. Nó giúp xác định những ưu tiên, chiến lược và hành động cần thiết để đạt được sự tiến bộ toàn diện trên các lĩnh vực. Trong bối cảnh thế giới thay đổi nhanh chóng, khát vọng giúp quốc gia giữ vững mục tiêu, không bị lạc hướng và tận dụng tốt các cơ hội phát triển.

Một quốc gia có khát vọng phát triển mạnh mẽ sẽ tạo dựng được hình ảnh và uy tín trên trường quốc tế. Sự phát triển kinh tế, khoa học công nghệ, văn hóa... là những minh chứng rõ ràng cho khát vọng vươn lên của dân tộc. Khát vọng còn thể hiện bản sắc riêng, những giá trị cốt lõi mà quốc gia theo đuổi, góp phần vào sự đa dạng và phong phú của cộng đồng quốc tế.

Khát vọng chung về một tương lai tốt đẹp là sợi dây gắn kết các tầng lớp nhân dân, tạo nên sự đồng lòng, nhất trí cao trong hành động. Khát vọng phát triển đòi hỏi sự thay đổi, không ngừng tìm kiếm những giải pháp mới, cách làm hiệu quả hơn. Điều này thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong thời đại khoa học công nghệ phát triển vượt bậc, khát vọng vươn lên mạnh mẽ là động lực để quốc gia nắm bắt các xu hướng mới, ứng dụng thành tựu khoa học vào phát triển.

Như vậy khát vọng phát triển quốc gia không chỉ phản ánh định hướng đi lên, mà còn tạo động lực mạnh mẽ cho cả dân tộc chung sức, đồng lòng vì mục tiêu chung. Khát vọng phát triển không phải là mơ ước viển vông mà được hình thành dựa trên cơ sở truyền thống lịch sử văn hoá dân tộc và gắn liền với bối cảnh phát triển cụ thể, sự đồng lòng của người dân dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng chính trị đại diện cho lợi ích dân tộc và chiều hướng phát triển tiến bộ. Trong các thành tố trên, vai trò lãnh đạo của Đảng với đường lối chính trị đúng đắn quyết định chiều hướng phát triển của dân tộc và khơi dậy, kiến tạo khát vọng phát triển cũng như lãnh đạo hiện thực hoá khát vọng.

Đảng thông qua các hoạt động có chủ đích, nhất là hoạt động tư tưởng để kiến tạo khát vọng phát triển. Kiến tạo khát vọng phát triển là quá trình nuôi dưỡng, hình thành và lan tỏa ý chí, mục tiêu chung mang tính tích cực, mạnh mẽ trong xã hội nhằm hướng đến sự phát triển toàn diện, bền vững quốc gia. Để kiến tạo khát vọng phát triển, thông qua hoạt động nghiên cứu lý luận, xác lập một tầm nhìn rõ ràng, có tính dài hạn về tương lai đất nước; và bằng các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, cổ động khơi dậy niềm tin và động lực, tạo dựng niềm tin vào khả năng vươn lên, vượt qua khó khăn và khơi gợi tinh thần trách nhiệm của mỗi cá nhân với sự phát triển chung. Khát vọng này cần được tiếp tục bồi đắp, lan toả trong toàn xã hội để khát vọng phát triển trở thành động lực tinh thần chung, góp phần tạo sự đồng thuận, đưa lại hợp lực thúc đẩy sự phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên phát triển mới.

2. Công tác tư tưởng là quá trình truyền đạt, định hướng nhận thức, hình thành thế giới quan, nhân sinh quan, giúp con người hiểu đúng, tin đúng và hành động đúng. Đây là công cụ quan trọng để huy động sức mạnh tinh thần, đoàn kết xã hội, tạo nên sự thống nhất trong hành động. Công tác tư tưởng bao gồm công tác lý luận, công tác tuyên truyền, giáo dục và công tác cổ động. Hoạt động tư tưởng là hoạt động tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; giáo dục lý luận chính trị, đạo đức, lối sống; nắm bắt định hướng và xử lý các vấn đề dư luận xã hội; truyền thông chính sách, đấu tranh phản bác thông tin sai lệch; xây dựng hệ thống giá trị tinh thần phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước.

Công tác tư tưởng được Đảng Cộng sản Việt Nam xác định là một bộ phận trọng yếu của công tác xây dựng Đảng, là nhân tố quan trọng hàng đầu bảo đảm thắng lợi các nhiệm vụ cách mạng. Công tác tư tưởng có vai trò quan trọng trong kiến tạo khát vọng phát triển quốc gia. Vai trò này được thể hiện qua các khía cạnh sau:

Thứ nhất, định hướng, xác lập tầm nhìn phát triển và thống nhất nhận thức

Công tác tư tưởng có nhiệm vụ xây dựng và truyền bá hệ tư tưởng, lý luận tiên tiến, phù hợp với xu thế thời đại và điều kiện thực tiễn của đất nước. Điều này giúp toàn Đảng, toàn dân thống nhất nhận thức, xác lập tầm nhìn về mục tiêu phát triển, con đường đi lên, những giá trị cốt lõi cần hướng tới.

Công tác tư tưởng xác lập tầm nhìn và mục tiêu chung về tương lai đất nước, ví dụ như "hoà bình, độc lập, dân chủ", "giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc". Tầm nhìn này phản ánh nguyên vọng của cả dân tộc, tạo sức hấp dẫn và truyền cảm hứng để mọi người cùng quyết tâm phấn đấu. Thông qua các hoạt động giáo dục, tuyên truyền, cổ động để thống nhất tư duy và hành động, từ đó sẽ tạo ra sự đồng thuận trong xã hội, giúp tập trung sức mạnh tổng hợp để thực hiện các mục tiêu phát triển. Tránh được tình trạng "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược" hay những tư duy lệch lạc gây cản trở phát triển.

Sự thống nhất nhận thức là điều kiện tiên quyết để biến lý tưởng và chiến lược phát triển thành hành động tập thể. Khi người dân hiểu rõ "chúng ta đang đi đâu", "tại sao phải đi theo con đường ấy" và "vai trò của từng người là gì", thì hành động xã hội sẽ mang tính tự giác, chủ động và bền vững. Trong xã hội hiện đại, các lợi ích cá nhân, nhóm và vùng miền rất đa dạng. Nếu không có định hướng tư tưởng đúng đắn, rất dễ dẫn đến xung đột lợi ích và chia rẽ. Công tác tư tưởng giúp dung hòa các khác biệt, xác lập giá trị chung, từ đó tạo nên khối đại đoàn kết dân tộc - yếu tố then chốt cho sự ổn định chính trị và phát triển kinh tế - xã hội.

Thứ hai, khơi dậy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường

Khát vọng phát triển không thể tách rời tinh thần yêu nước và ý chí tự lực, tự cường. Công tác tư tưởng có vai trò then chốt trong việc tuyên truyền, giáo dục lịch sử, truyền thống thông qua làm rõ những trang sử hào hùng của dân tộc, những thành tựu đã đạt được để hun đúc lòng tự hào, tự tôn dân tộc, niềm tin vào năng lực của đất nước và con người Việt Nam. Các hoạt động cổ động, nêu gương người tốt, việc tốt, những điển hình tiên tiến trong mọi lĩnh vực để truyền cảm hứng, động viên nhân dân tích cực lao động, sáng tạo. Làm rõ và truyền thông các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, những yếu tố tạo nên sức mạnh nội sinh, kết nối truyền thông với hiện tại sẽ khơi dậy tinh thần đoàn kết, gắn bó cộng đồng để cùng chung tay xây dựng đất nước.

Thứ ba, củng cố niềm tin và tạo động lực phát triển

Để khát vọng phát triển trở thành hiện thực, cần có niềm tin vững chắc vào sự lãnh đạo, vào con đường đã chọn và vào tương lai của đất nước. Công tác tư tưởng thông qua hoạt động lý luận làm rõ đường lối, chính sách, tuyên truyền, giáo dục để mọi người dân hiểu rõ ý nghĩa, mục tiêu, tính khả thi của các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, từ đó tạo sự đồng thuận và tin tưởng.

Công tác tư tưởng hướng đến khuyến khích, động viên mọi tầng lớp nhân dân phát huy tính chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp, đổi mới, sáng tạo vì sự phát triển chung của đất nước. Cụ thể, thông qua định hướng nhận thức và khơi dậy khát vọng, công tác tư tưởng giúp hình thành và lan tỏa nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, dám nghĩ, dám làm và cống hiến cho xã hội. Góp phần khơi dậy khát vọng vươn lên, tinh thần dân tộc, lòng tự hào, tự tôn, từ đó thúc đẩy mỗi cá nhân phát huy tính chủ động, sáng tạo trong hành động vì sự phát triển chung. Qua tuyên truyền, giáo dục, cổ động, công tác tư tưởng xây dựng bầu không khí xã hội tích cực, cởi mở, khuyến khích thử nghiệm và chấp nhận rủi ro trong sáng tạo và khởi nghiệp. Góp phần giảm thiểu tâm lý e ngại thất bại, sợ trách nhiệm – những rào cản lớn đối với tinh thần đổi mới và cống hiến. Thông qua biểu dương gương điển hình tiên tiến, lan tỏa giá trị tích cực, công tác tư tưởng truyền cảm hứng, cổ vũ hành động thiết thực, góp phần duy trì và gia tăng động lực cống hiến, dám nghĩ, dám làm trong cộng đồng, đồng thời góp phần đấu tranh với những biểu hiện bảo thủ, trì trệ, ngại đổi mới. Từ đó tạo ra sự đồng thuận xã hội đối với quá trình đổi mới, sẵn sàng tiếp thu cái mới, cái tiến bộ.

Thứ tư, bồi đắp các giá trị đạo đức, lối sống lành mạnh

Công tác tư tưởng góp phần xây dựng hệ giá trị, chuẩn mực đạo đức thông qua hoạt động lý luận, tuyên truyền, giáo dục về đạo đức, lối sống lành mạnh, đề cao các giá trị nhân văn, lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm. Đây là nền tảng tinh thần định hướng cho toàn xã hội trong quá trình phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa và hội nhập quốc tế. Thông qua giáo dục chính trị, tư tưởng, tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông, văn hóa - nghệ thuật… công tác tư tưởng giúp mỗi người dân, nhất là thế hệ trẻ, hình thành các giá trị cá nhân tích cực như: trung thực, trách nhiệm, kỷ luật, sáng tạo, khát vọng cống hiến - những phẩm chất phù hợp với yêu cầu xây dựng công dân trong thời đại mới. Trong bối cảnh bùng nổ thông tin và ảnh hưởng của văn hóa ngoại lai, công tác tư tưởng giữ vai trò như “bộ lọc” giúp phân biệt giá trị đúng - sai, tích cực - tiêu cực, qua đó đấu tranh với những quan điểm sai trái, phản văn hóa, đấu tranh chống lại các biểu hiện tiêu cực, lên án các hành vi tham nhũng, lãng phí, suy thoái đạo đức, lối sống, đồng thời bảo vệ và phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, góp phần làm trong sạch bộ máy và xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân, tạo điều kiện thuận lợi để hệ giá trị quốc gia thấm sâu, phát triển bền vững trong xã hội.

Thứ năm, đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Công tác tư tưởng giúp nhận diện và đấu tranh chống lại những luận điệu xuyên tạc lịch sử, phủ nhận giá trị truyền thống, gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững niềm tin của nhân dân vào chế độ và con đường phát triển.

Nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và lý luận về đường lối đổi mới. Thông qua hoạt động tuyên truyền, giáo dục làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh thật sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của đời sống xã hội. Đây chính là cơ sở nền tảng để kiến tạo khát vọng phát triển quốc gia.

Với các hoạt động nghiên cứu lý luận, tuyên truyền những thành tựu của cách mạng Việt Nam, qua đó khẳng định tính đúng đắn của con đường cách mạng mà Việt Nam đã lựa chọn, không chỉ củng cố niềm tin vào tương lai mà còn bồi đắp khát vọng phát triển.

Tóm lại, công tác tư tưởng thông qua các hoạt động nghiên cứu lý luận, làm sáng tỏ con đường đi lên văn minh hiện đại hợp quy luật khách quan và thông qua hoạt động giáo dục, tuyên truyền để mỗi người dân thấy được vai trò, trách nhiệm cũng như niềm tin, kiên định vào con đường tương lai, đồng thời thông qua công tác cổ động nhân lên sức mạnh, chủ động, sáng tạo của các cá nhân cũng như tổ chức trên con đường phấn đấu hiện thực hoá khát vọng, đã thể hiện rõ vai trò "đi trước mở đường", dẫn dắt, định hướng, khơi dậy, kiến tạo và bồi đắp khát vọng phát triển quốc gia, biến khát vọng đó thành ý chí hành động của toàn dân tộc trên con đường xây dựng xã hội mới.

3. Thực tiễn Việt Nam từ khi có Đảng, Đảng ta định hướng phát triển, khơi dậy khát vọng phát triển và lãnh đạo toàn dân hiện thực hoá khát vọng giành nền độc lập cho nước nhà vào năm 1945; tiếp đó là hiện thực hoá khát vọng thống nhất đất nước, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội được đánh dấu bởi đại thắng mùa Xuân năm 1975. Và ngày nay, sau 50 năm thống nhất, gần 40 năm đổi mới, Việt Nam vượt lên từ nước kém phát triển, đứng trong hàng ngũ các quốc gia đang phát triển có thu nhập trung bình, đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, kỷ nguyên giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội. Khát vọng phát triển đó đã và đang được khơi dậy, bồi đắp, trong đó công tác tư tưởng với vai trò kiến tạo khát vọng phát triển quốc gia đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trên một số phương diện chính sau:

- Hệ thống lý luận đường lối đổi mới về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam tiếp tục được bổ sung, phát triển. Với hoạt động nghiên cứu lý luận gắn với tổng kết thực tiễn đã góp phần ngày càng sáng tỏ mô hình và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội với 8 đặc trưng thể hiện bản chất chế độ xã hội chủ nghĩa mà Việt Nam xây dựng, cùng với 8 phương hướng cơ bản và 10 mối quan hệ lớn mang tính quy luật phát triển đã được đúc kết trong quá trình đổi mới.

Cùng với đó là sự phát triển đột phá lý luận về nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; lý luận về xây dựng nền văn hoá tiến tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xem văn hoá là nền tảng, mục tiêu, động lực nội sinh của phát triển; lý luận về bảo vệ Tổ quốc từ sớm từ xa, từ khi nước chưa nguy; lý luận xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, Đảng là đạo đức, là văn minh; lý luận về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa. Sự phát triển hệ thống lý luận góp phần xác lập rõ mục tiêu, tầm nhìn, động lực và phương cách hiện thực hoá khát vọng phát triển. Bên cạnh đó những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của 40 năm đổi mới tạo cơ sở niềm tin vào Đảng, vào con đường phát triển. Những thành tựu về lý luận và thực tiễn không chỉ kiến tạo mà còn bồi đắp ngày càng lớn khát vọng phát triển của dân tộc ta.

- Nội dung, phương thức tuyên truyền, giáo dục được đổi mới, đa dạng hóa. Cụ thể nội dung tập trung hơn vào các nhiệm vụ lớn của đất nước như xây dựng hệ thống chính trị, cách mạng KHCN, khát vọng phát triển…; các vấn đề mới như chuyển đổi số, văn hoá số, các mô hình kinh tế mới… Các thành tựu phát triển kinh tế - xã hội, các phong trào thi đua yêu nước, phong trào người tốt, việc tốt được tích cực truyền thông. Phương thức tuyên truyền cũng đa dạng, linh hoạt, sáng tạo; chuyển từ tuyên truyền một chiều sang đối thoại, trao đổi, lắng nghe đã gia tăng hiệu quả tuyên truyền, góp phần bồi đắp các giá trị chân, thiện, mỹ và tạo động lực, khí thế sôi nổi, động viên nhân dân tham gia xây dựng đất nước.

- Các cơ quan tuyên giáo, báo chí, truyền thông đã chủ động nắm bắt, định hướng dư luận, kịp thời phản ánh, giải thích các vấn đề nóng, phức tạp, nhạy cảm. “Nhiều vấn đề lớn, mới, phức tạp tác động đến tư tưởng, tâm trạng cán bộ, đảng viên, như xử lý cán bộ sai phạm, trong đó có cán bộ cấp cao; về kiện toàn cán bộ chủ chốt; về sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị… được chỉ đạo, định hướng tuyên truyền sâu rộng, kịp thời, có trọng tâm, trọng điểm góp phần tạo sự đoàn kết, thống nhất, tăng cường niềm tin trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân”[1]. Công tác tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được triển khai đồng bộ, linh hoạt qua nhiều kênh, kể cả mạng xã hội đã góp phần tăng cường định hướng tư tưởng, dư luận xã hội.

- Công tác tư tưởng đã góp phần quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Thông qua hoạt động truyên truyền, giáo dục, chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ chí Minh đã trở thành nền tảng tinh thần trong đời sống xã hội. Bên cạnh đó, các hoạt động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch và phòng, chống suy thoái đã có nhiều nỗ lực trong việc ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân. Văn kiện Đại hội XIII khẳng định: “Công tác xây dựng Đảng về tư tưởng tiếp tục được tăng cường, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch được lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, chuyển biến tích cực”[2].

Bên cạnh thành công, hoạt động tư tưởng trong kiến tạo khát vọng phát triển vẫn còn một số hạn chế như: Phương thức truyền đạt thông tin của công tác tư tưởng đôi khi còn mang tính một chiều, chưa thực sự hấp dẫn, phong phú và phù hợp với sự phát triển của công nghệ thông tin và mạng xã hội. Phạm vi tác động, ảnh hưởng của công tác tư tưởng có dấu hiệu bị thu hẹp ở một số nơi, một số đối tượng.

Công tác tuyên truyền đôi khi chưa thật sự sâu sắc, thuyết phục và hiệu quả trong việc giải quyết các vấn đề tư tưởng nảy sinh trong xã hội, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến những bất cập trong quản lý, kinh tế - xã hội. Việc nắm bắt tình hình tư tưởng, tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân đôi khi chưa kịp thời, chưa thật sự khoa học và sâu sát, dẫn đến việc dự báo và định hướng có lúc còn chưa chủ động, thậm chí chưa theo kịp tốc độ lan truyền của thông tin trên mạng xã hội. Xử lý các “điểm nóng” về dư luận có lúc còn bị động. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đã chỉ ra: “Công tác tư tưởng có nơi, có lúc chưa thực sự được cấp uỷ coi trọng, chưa kịp thời, tính thuyết phục chưa cao”, “Công tác thông tin, tuyên truyền một số chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước chưa phong phú, thường xuyên, kịp thời, chưa đáp ứng được sự mong đợi của nhân dân. Công tác đấu tranh phản bác, ngăn chặn các thông tin xấu, độc, quan điểm sai trái, thù địch, có lúc, có nơi còn bị động, thiếu sắc bén, tính chiến đấu chưa cao; công tác nắm bắt dư luận trước những sự kiện, tình huống bất ngờ còn chưa kịp thời”[3].

Việc thực hiện trách nhiệm nêu gương của một số cấp ủy, cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý, chưa thực sự được đề cao, ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân. Trang bị kiến thức, kỹ năng về công tác tư tưởng cho đội ngũ cán bộ còn có những bất cập, một bộ phận cán bộ làm công tác tư tưởng chưa theo kịp phương thức truyền thông mới, thiếu kỹ năng số, kỹ năng truyền cảm hứng trong môi trường làm việc mới.

4. Đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với khát vọng xây dựng nước Việt Nam hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc. Để khát vọng phát triển tiếp tục được bồi đắp và lan toả sâu, rộng trong toàn xã hội, công tác tư tưởng cần được tiếp tục đổi mới mạnh mẽ trên một số nội dung chính sau:

Thứ nhất, đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu lý luận góp phần ngày càng làm rõ hơn mô hình phát triển và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của Việt Nam.

Tổng kết 40 năm đổi mới bên cạnh làm rõ những bước phát triển nhận thức lý luận góp phần sáng tỏ hơn mô hình và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam, cùng với những thành tựu to lớn đưa lại cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế ngày càng cao đối với đất nước, thực sự đã tạo niềm tin, niềm tự hào cũng như động lực mới trong bước phát triển tiếp theo. Tuy nhiên, đi lên CNXH từ nước nông nghiệp lạc hậu, nghèo nàn, chưa từng có tiền lệ; bối cảnh quốc tế ngày nay phức tạp, biến động khó lường, do vậy công tác nghiên cứu lý luận cần được đẩy mạnh góp phần làm rõ hơn, bổ sung, cụ thể hóa về các yếu tố trong mục tiêu phát triển; nội hàm các đặc trưng trong mỗi giai đoạn phát triển; cơ hội, thách thức, giải pháp đột phá, nguồn lực và động lực…cho hiện thực hoá khát vọng. Một khi tính khả thi của mục tiêu càng cao, niềm tin càng lớn và khát vọng phát triển được bồi đắp, lan toả mạnh mẽ hơn.  

Thứ hai, tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức công tác tư tưởng để kiến tạo khát vọng phát triển

Cần tiếp tục đổi mới tư duy về công tác tư tưởng theo hướng cởi mở, năng động, bám sát thực tiễn. Nội dung tư tưởng phải gắn liền với thực tiễn đời sống, giải quyết những vấn đề nhân dân quan tâm, thấu hiểu những tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân. Cần tăng cường các câu chuyện, gương điển hình cụ thể, sinh động về những người đã hiện thực hoá khát vọng, tạo động lực và niềm tin cho người nghe. Nội dung cần phù hợp với các nhóm đối tượng khác nhau (thanh niên, doanh nhân, người lao động…). Cùng với các vấn đề của hiện tại, cần chú ý tới lịch sử hào hùng, những giá trị văn hoá đân tộc tốt đẹp để tạo dựng niềm tự hào, hun đúc khát vọng cống hiến. Đổi mới phương thức truyền đạt thông tin, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, podcasst, video, mạng xã hội… để tiếp cận rộng rãi các đối tượng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Tiếp tục tổ chức các phòng trào, nâng cao chất lượng các cuộc thi, sự kiện…tạo môi trường để cá nhân, tổ chức thể hiện khát vọng, sáng kiến, cống hiến. Đặc biệt cần tiếp tục chú ý phát huy vai trò của văn hoá, nghệ thuật để truyền tải thông điệp về khát vọng một cách mềm mại, có sức lan toả sâu rộng.

Thứ ba, nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị, giáo dục truyền thống yêu nước.

Cần tiếp tục đổi mới nội dung giáo dục gắn giữa các giá trị truyền thống với yêu cầu công việc hiện tại để hun đúc tinh thần yêu nước, trách nhiệm cống hiến, thực hiện tích hợp khát vọng phát triển vào chương trình giáo dục công dân, lịch sử, ngoại khoá, nhất là với giới trẻ.

Xây dựng và lan toả hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hoá, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam. Đây chính là nền tảng xuyên suốt và lâu dài trong kiến tạo, bồi đắp khát vọng phát triển quốc gia và cũng là điều kiện tinh thần- đạo đức cốt lõi để phát triển bền vững. Cần lồng ghép các giá trị phát triển vào phòng trào học tập thi đua làm theo tư tưởng, phong cách và đạo đức Hồ Chí Minh. Xây dựng các mô hình, điển hình tiên tiến, kịp thời biểu dương, khen thưởng, nhân rộng các tấm gương cá nhân, tổ chức điển hình có sáng kiến và thành tựu trong hiện thực hoá khát vọng. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ dạy: “Một tấm gương sống còn giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”[4].

Thứ tư, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng

 Kỷ nguyên phát triển mới đặt ra yêu cầu cũng như phương cách mới trong hoạt động tư tưởng, do vậy cần đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng có trình độ chuyên môn, năng lực thực tiễn, phẩm chất đạo đức để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Người cán bộ cần có trình độ và niềm tin vào tương lai mới truyền cảm hứng và khát vọng tới người dân và đương nhiên cần phải có kỹ năng tác nghiệp trong môi trường số mới có thể hoàn thành nhiệm vụ. Đồng thời cần hoàn thiện các cơ chế, chính sách để tạo hành lang pháp lý thuận lợi, khuyến khích các cá nhân, tổ chức phát huy năng lực, thực hiện khát vọng. Đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ rõ: “Xây dựng đội ngũ cán bộ tuyên giáo có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức lối sống trong sạch, lành mạnh, có lòng say mê, tâm huyết với nghề, luôn hướng về cơ sở, bám sát thực tiễn và gắn bó mật thiết với nhân dân, làm tốt công tác nêu gương, luôn trau dồi kỹ năng tư duy, kỹ năng nói, viết, luôn lấy tư tưởng Hồ Chí Minh làm cơ sở để tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân; luôn phản ánh đúng đắn hiện thực khách quan, nhìn thẳng vào sự thật, bằng quan điểm của Đảng”[5].

Thứ năm, nâng cao hiệu quả đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch

Cần tiếp tục chủ động và có chiến lược cụ thể, vận dụng các công cụ truyền thông mới trong đấu tranh bảo vệ vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Cùng với làm rõ cơ sở lý luận của các vấn đề liên quan đến chủ trương, chính sách…, cần tăng cường các minh chứng thực tiễn sinh động để gia tăng tích thuyết phục, xây dựng và bồi đắp niềm tin. Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực và trong nước tiếp tục có những diễn biến phức tạp, để nâng cao hiệu quả đấu tranh, cần sự chung sức của cả hệ thống chính trị, nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội, hiện thực hoá các mục tiêu phát triển. Đó là minh chứng và phương cách bảo vệ nền tảng tư tưởng, đấu tranh phản bác các luận điều sai trái, thù địch hiệu quả nhất. Một nền tảng tư tưởng vững chắc, khoa học và cách mạng chính là cơ sở cho khát vọng phát triển hình thành và lan toả. Đấu tranh hiệu quả với thông tin độc hại, xuyên tạc giúp bảo vệ niềm tin vào Đảng, chế độ, con đường phát triển đất nước và cũng là tiền đề quan trọng nuôi dưỡng niềm tin và khát vọng, ngăn chặn sự suy thoái, lệch lạc về lý tưởng sống, nhất là với giới trẻ

*

*   *

Tóm lại, công tác tư tưởng là “linh hồn” của mọi cuộc cách mạng, có vai trò rất quan trọng trong kiến tạo khát vọng phát triển quốc gia. Trong kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên giàu mạnh và hùng cường của dân tộc càng cần bồi đắp, kiến tạo khát vọng phát triển, trở thành nguồn lực nội sinh, động lực mạnh mẽ cho phát triển. Vì thế công tác tư tưởng trong kỷ nguyên mới ngày càng quan trọng, cần đổi mới cả nội dung, hình thức, phương thức công tác để nâng cao hiệu quả hoạt động, góp phần xây dựng thành công nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, sánh vai với các cường quốc năm châu; đóng góp ngày càng nhiều cho hòa bình, ổn định, phát triển của thế giới, hạnh phúc của nhân loại và văn minh toàn cầu./.

  PGS.TS. Vũ Văn Hà

                                       Nguyên Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản