Chiều ngày 25/06/2026, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận Trung ương phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Học viện Hành chính và Quản trị công tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Nâng cao năng lực thực thi của bộ máy hành chính trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp”. Hội thảo được diễn ra sôi nổi bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Toàn cảnh hội thảo - Ảnh: Mạnh Thắng
Tham dự hội thảo có GS, TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các bộ, ban, ngành, các nhà khoa học, chuyên gia và đại diện các địa phương.
Hội thảo được tổ chức thành hai phiên:
Phiên thứ nhất: Tọa đàm bàn tròn “Nâng cao năng lực thực thi của bộ máy hành chính trng mô hình chính quyền địa phương hai cấp”. Khách mời tọa đàm có TS. Trần Anh Tuấn, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Chủ tịch Hiệp hội Khoa học Hành chính Việt Nam; PGS.TS Nguyễn Bá Chiến, Giám đốc Học viện Hành chính và quản trị công; TS. Hoàng Thị Ngân, nguyên Vụ trưởng Vụ Hành chính nhà nước và công vụ Văn phòng Chính phủ; PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Hái, Trưởng khoa Hành chính học Học viện Hành chính và quản trị công; TS. Trần Thị Minh Châu, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức biên chế, Bộ Nội vụ; Ông Lê Hào Quang, Phó Chủ tịch UBND xã Suối Hai.
Tọa đàm bàn tròn - Ảnh: Trang Khánh
Phiên thứ hai: Thảo luận, trao đổi
Bước chuyển quan trọng trong đổi mới bộ máy hành chính
Phát biểu đề dẫn hội thảo, GS, TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh việc tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp là một bước chuyển quan trọng trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy hành chính nhà nước theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Sau một thời gian vận hành, mô hình này đã giúp giảm tầng nấc trung gian, tăng tính chủ động cho cơ sở và rút ngắn quy trình xử lý công việc.
GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu tại hội thảo - Ảnh: Mạnh Thắng
Tuy nhiên, thực tiễn cũng bộc lộ những hạn chế như: hệ thống thể chế chưa đồng bộ, năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở có mặt chưa đáp ứng yêu cầu, và hạ tầng số còn thiếu tính kết nối. GS, TS Nguyễn Xuân Thắng khẳng định: “Xóa một mắt xích trung gian không có nghĩa là bỏ sót công việc. Cần xác định thẩm quyền, thiết kế lại quy trình, đảm bảo dữ liệu thông suốt và bố trí nguồn lực tương xứng với nhiệm vụ”.
Tái cấu trúc quản trị: Tỉnh kiến tạo, Xã hành động
Đại biểu tham dự hội thảo - Ảnh: Mạnh Thắng
Tại Hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận về việc tái thiết kế chuỗi thực thi để đảm bảo mô hình hai cấp vận hành đồng bộ. Theo đó:
• Cấp tỉnh: Phải trở thành cấp kiến tạo chiến lược và điều phối phát triển, không làm thay công việc của cấp xã. Trọng tâm là xây dựng quy hoạch, ban hành tiêu chuẩn và thiết lập nền tảng dữ liệu dùng chung.
• Cấp xã/phường/đặc khu: Được xác định là thiết chế quản trị tích hợp ở tuyến đầu, trực tiếp giải quyết các vấn đề dân sinh và kiến tạo cơ hội phát triển tại chỗ. Cần tránh việc biến cấp xã thành “cấp huyện thu nhỏ” với bộ máy cồng kềnh.
Đại biểu tham gia thảo luận - Ảnh: Mạnh Thắng
Các giải pháp đột phá nâng cao năng lực thực thi
Hơn 50 bài tham luận gửi tới Hội thảo đã đề xuất nhiều nhóm giải pháp căn cơ:
1. Hoàn thiện thể chế: Rõ việc, rõ người, rõ nguồn lực và rõ trách nhiệm giải trình.
2. Chuyển đổi số: Dữ liệu phải trở thành hạ tầng của mô hình quản trị mới, đảm bảo một hồ sơ không phải khai báo nhiều lần và cấp xã được tiếp cận dữ liệu dùng chung.
3. Yếu tố con người: Đổi mới phương thức đào tạo cán bộ từ truyền đạt kiến thức sang phát triển năng lực theo vị trí việc làm; bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
4. Nguồn lực tài chính: Phân quyền phải đi đôi với điều chỉnh ngân sách và trang thiết bị, tránh tình trạng phân quyền hình thức gây áp lực cho cơ sở.
Đoàn Chủ tịch chủ trì phiên thảo luận - Ảnh: Mạnh Thắng
Hội thảo thống nhất rằng, thước đo cuối cùng của năng lực thực thi chính là sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp và những kết quả phát triển kinh tế - xã hội cụ thể tại địa phương. Những ý kiến đóng góp tại Hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để tham mưu, tư vấn chính sách cho các cơ quan thẩm quyền nhằm hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong giai đoạn mới.
PV