Sáng ngày 21/10/2026, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận Trung ương đã tổ chức trọng thể Kỳ họp thứ ba nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Chủ trì kỳ họp có PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; GS.TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; cùng PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương.
Quang cảnh Kỳ họp thứ ba Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2026-2031
Tham dự kỳ họp có các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Hội đồng, các chuyên gia tư vấn cấp cao, đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan nghiên cứu Trung ương, thành viên các tổ biên tập đề án tổng kết và các đồng chí Ban Thư ký khoa học.
Tại kỳ họp, các đại biểu tập trung nghe trình bày tóm tắt, thảo luận và góp ý vào các nội dung lớn: (i) Báo cáo kết quả hoạt động giữa hai Kỳ họp; (ii) Báo cáo tình hình triển khai thực hiện 02 Đề án: Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam giai đoạn 1930 - 2030, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo từ năm 2030 đến năm 2130, và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội; (iii) Báo cáo tư vấn về hệ sinh thái phát triển Việt Nam; (iv) Kế hoạch tổ chức Hội nghị công tác lý luận toàn quốc lần thứ nhất và Đề án xây dựng và phát triển mạng lưới nghiên cứu khoa học lý luận chính trị toàn quốc trong kỷ nguyên mới.
Triển khai hai đề án mang tầm vóc lịch sử của Đảng và dân tộc
GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu tại Kỳ họp
Phát biểu chỉ đạo định hướng kỳ họp, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng đặc biệt nhấn mạnh tầm vóc đặc biệt của hai đề án trọng tâm đang được xây dựng: Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.
Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương nêu rõ, đây không đơn thuần là việc tổng hợp các báo cáo tổng kết theo các giai đoạn hay những kết quả tổng kết theo ngành, lĩnh vực trước đây, mà là dấu mốc lịch sử để toàn Đảng nhìn nhận lại một cách toàn diện, khách quan và sâu sắc con đường cách mạng trong suốt một thế kỷ dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đồng chí Nguyễn Xuân Thắng quán triệt tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm: các nhóm tổng kết phải hành động khẩn trương, chủ động, tuyệt đối không được chờ đợi bởi thời gian không cho phép chậm trễ. Việc tổng kết phải lý giải tường minh cả những thành công, hạn chế, khuyết điểm, đồng thời làm rõ quy luật vận động, nguyên nhân gốc rễ và đúc kết những bài học kinh nghiệm sâu sắc để định hình tương lai.
Đồng chí nhấn mạnh, dù lịch sử có những nốt trầm, những khúc quanh hay những giai đoạn kéo dài cơ chế quan liêu bao cấp, thì bản lĩnh và sự dũng khí của Đảng thể hiện ở việc dám nhìn thẳng vào sự thật để khởi xướng công cuộc đổi mới toàn diện đất nước. Các sản phẩm tổng kết phải bám sát đề cương chi tiết, bảo đảm tính nhất quán cao độ và cung cấp luận cứ khoa học vững chắc phục vụ việc chuẩn bị các văn kiện Đại hội XV của Đảng.
Kiến tạo hệ sinh thái phát triển Việt Nam trong kỷ nguyên mới
Kỳ họp dành nhiều thời gian thảo luận chuyên sâu về Báo cáo tư vấn xây dựng hệ sinh thái phát triển Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Đây là bước chuyển biến đột phá từ tư duy mô hình tăng trưởng kinh tế sang mô hình phát triển toàn diện và quản trị quốc gia hiện đại.
PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu tại Kỳ họp
Trong phát biểu định hướng thảo luận, PGS.TS Đoàn Minh Huấn khẳng định sự xuất hiện của những khái niệm mới bắt nguồn trực tiếp từ thực tiễn sinh động mà các khung khổ cũ không còn đủ sức bao chứa. Đồng chí phân tích sâu sắc rằng, nếu như trước đây sự phát triển chủ yếu dựa vào việc khai thác các lợi thế tự nhiên, thì trong kỷ nguyên hiện đại, sức mạnh của một quốc gia nằm ở năng lực tạo tác và hoàn thiện các lợi thế nhân tạo. Hệ sinh thái phát triển chính là một cấu trúc lợi thế nhân tạo tinh vi, có tính liên kết chặt chẽ và tương hỗ lẫn nhau, giúp một quốc gia nâng tầm giá trị chiến lược khiến trường quốc tế không thể thay thế hay bỏ qua.
PGS.TS Đoàn Minh Huấn dẫn chứng, nếu đầu tư xây dựng dự án quy mô lớn, chẳng hạn như một Cảng hàng không quốc tế, mà chỉ giữ lối tư duy công trình thì dự án chỉ đơn thuần là hạ tầng bay, nhưng nếu tiếp cận bằng tư duy hệ sinh thái thì dòng vốn đầu tư phải được gắn kết hữu cơ với đô thị sân bay, chuỗi kinh tế hàng không, dịch vụ logistics hiện đại và các ngành kinh tế phi hàng không phụ trợ. Tương tự như thế, việc thu hút đầu tư nước ngoài ngày nay không thể chỉ dựa vào lao động giá rẻ hay miễn giảm thuế, mà đòi hỏi một hệ sinh thái đồng bộ về năng lượng ổn định, nhân lực chất lượng cao, chuỗi cung ứng vững chắc, môi trường sống an toàn và thể chế mở.
Đồng chí Đoàn Minh Huấn cũng lưu ý, thể chế trong kỷ nguyên khoa học - công nghệ đổi mới không ngừng không thể thiết kế theo lối luật khung quá chi tiết, xơ cứng làm ngắn vòng đời của văn bản, mà phải thể hiện rõ chức năng kiến tạo, dẫn dắt không gian phát triển xã hội. Cùng với đó, các vấn đề an sinh, nhà ở xã hội và môi trường phải được xem là động lực tăng trưởng chiều sâu chứ không phải gánh nặng chi phí, bởi niềm tin xã hội vững vàng mới là cội nguồn giải phóng sức mạnh tiêu dùng và đầu tư trong nhân dân.
GS.TS Phùng Hữu Phú, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương phát biếu tại Kỳ họp
TS. Phùng Quốc Hiển, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội phát biểu tại Kỳ họp
Đồng tình với những luận điểm trên, các đại biểu tại kỳ họp kiến nghị cần làm sáng tỏ hơn nữa mối quan hệ biện chứng trong cơ chế vận hành hệ sinh thái quốc gia: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản trị và kiến tạo phát triển, Nhân dân làm chủ. GS.TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh thêm, Nhà nước kiến tạo không có nghĩa là buông lỏng quản lý, mà là chuyển dịch từ phương thức quản lý mệnh lệnh hành chính sang phương thức phục vụ, gỡ bỏ rào cản, tạo thuận lợi tối đa và củng cố vững chắc niềm tin cho doanh nghiệp và Nhân dân.
Đổi mới phương thức hoạt động và xây dựng mạng lưới nghiên cứu lý luận toàn quốc
Đề án xây dựng và phát triển mạng lưới nghiên cứu khoa học lý luận chính trị toàn quốc trong kỷ nguyên mới cùng Đề án tổ chức Hội nghị công tác lý luận toàn quốc lần thứ nhất là những nhiệm vụ trọng tâm khác được đưa ra bàn thảo.
Đề án phát triển mạng lưới đặt ra lộ trình từ nay đến năm 2045 nhằm hình thành một không gian hợp tác học thuật mở, khắc phục triệt để tình trạng phân tán nguồn lực, thiếu kết nối dữ liệu giữa các cơ quan, viện nghiên cứu và trường đại học. Trong cấu trúc này, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đóng vai trò nền tảng tổ chức và khoa học, Hội đồng Lý luận Trung ương giữ vai trò hạt nhân điều phối chiến lược, quy tụ sức mạnh tổng hợp của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học lý luận trong nước và quốc tế.
GS.TS Vũ Văn Hiền, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương phát biếu tại Kỳ họp
Đồng chí Nguyễn Thế Trung, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Dân vận Trung ương phát biểu tại Kỳ họp
Nhiều đại biểu khẳng định sự cần thiết phải gắn kết chặt chẽ công tác nghiên cứu lý luận với thực tiễn cơ sở, mở rộng liên kết không chỉ trong nước mà còn huy động trí tuệ của đội ngũ chuyên gia, trí thức kiều bào và các học giả quốc tế có thiện cảm với Việt Nam. Công tác lý luận của Đảng không được tách rời dòng chảy tri thức nhân loại nhưng phải luôn bảo đảm tính độc lập, tự chủ, giữ vững bản sắc và phục vụ trực tiếp cho các quyết sách lãnh đạo của Đảng.
TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phát biểu tại Kỳ họp
Các chuyên gia tư vấn cấp cao đánh giá, việc định kỳ tổ chức Hội nghị công tác lý luận toàn quốc sẽ tạo nên diễn đàn quy mô nhằm đánh giá thực trạng công tác tư tưởng - lý luận của Đảng, nhận diện các vấn đề cấp bách, xây dựng đội ngũ cán bộ lý luận tinh hoa, gắn kết nghiên cứu cơ bản với nghiên cứu ứng dụng thực tiễn, đáp ứng yêu cầu hoạch định chủ trương, đường lối trong giai đoạn mới.
Nâng cao chất lượng hoạt động, hướng tới Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Hội đồng Lý luận Trung ương
PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương báo cáo tóm tắt kết quả công tác giữa hai kỳ họp của Hội đồng
Trong báo cáo đánh giá kết quả công tác giữa hai kỳ họp, PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng cho biết Hội đồng đã chủ động, tích cực triển khai toàn diện các nhiệm vụ được giao, ưu tiên giải quyết các công việc trọng tâm, đột xuất và chuẩn bị chu đáo điều kiện cho cả nhiệm kỳ. Hội đồng đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Trung ương thẩm định, góp ý hàng chục văn bản, báo cáo chiến lược quan trọng liên quan đến xây dựng chỉnh đốn Đảng, trách nhiệm giải trình, kiểm soát quyền lực, phát triển kinh tế tư nhân và hoàn thiện hệ thống chính trị. Hoạt động đối ngoại lý luận đạt nhiều kết quả nổi bật, củng cố mối quan hệ hợp tác học thuật với các chính đảng và tổ chức quốc tế.
Thời gian tới, toàn thể Hội đồng tập trung mọi nỗ lực bảo đảm tiến độ và chất lượng hai nhiệm vụ tổng kết 100 năm và 40 năm Cương lĩnh; khẩn trương hoàn thiện các thủ tục để triển khai Chương trình khoa học lý luận chính trị trọng điểm cấp quốc gia giai đoạn 2026 - 2030; tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực đội ngũ chuyên gia tư vấn cấp cao và ban thư ký khoa học.
Đặc biệt, Hội đồng đang tích cực hoàn tất các khâu chuẩn bị cho Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Hội đồng Lý luận Trung ương (30/10/1996 - 30/10/2026). Sự kiện sẽ có sự tham dự và phát biểu chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Điểm nhấn của dịp kỷ niệm này là bộ phim tư liệu 30 năm ghi dấu những chặng đường phát triển của Hội đồng, cuốn sách tổng kết toàn diện hoạt động qua 6 nhiệm kỳ và cuộc hội thảo khoa học chuyên sâu về nâng cao vai trò tư vấn chiến lược của Hội đồng đối với Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong tình hình mới.
Trung tướng, GS.TS Trần Vi Dân, nguyên Cục trưởng Bộ Công an, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu tại Kỳ họp
GS.TS Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phát biểu tại Kỳ họp
Những nội dung được thảo luận và thống nhất tại Kỳ họp thứ ba tạo tiền đề vững chắc để Hội đồng Lý luận Trung ương tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, tư vấn chiến lược hàng đầu, cơ quan tham mưu đắc lực cho Đảng, góp phần định hình những bước phát triển căn bản về lý luận, soi đường cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Kết luận buổi làm việc, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng hoan nghênh tinh thần thảo luận sôi nổi, trách nhiệm và tâm huyết của các đại biểu. Đồng chí yêu cầu Ban Thư ký và các cơ quan liên quan nghiêm túc tiếp thu toàn diện các ý kiến đóng góp sâu sắc để rà soát, hoàn thiện các văn bản, đề án. Đối với hai đề án tổng kết lớn, các tổ biên tập cần bám sát thực tiễn lịch sử, làm sâu sắc thêm các bài học kinh nghiệm và quy luật phát triển cách mạng. Về hệ sinh thái phát triển, cần tiếp tục làm rõ phương thức tiếp cận tổng thể, tính liên kết, sự chuyển dịch từ quản trị hành chính sang quản trị kiến tạo phát triển nhằm khơi thông mọi nguồn lực, phục vụ thiết thực mục tiêu xây dựng và phát triển đất nước trong giai đoạn mới./.
Tin: Trang Khánh - Ảnh: Gia Đức